Sai phạm tại Dự án xây dựng nhà máy sản xuất phân bón cao cấp DAP số 2
Tập đoàn Vinachem và một Phó TGĐ không thể vô can
07:45 ngày 04/05/2017
(PL&XH) - Hàng loạt sai phạm liên quan đến dự án (DA) xây dựng nhà máy sản xuất phân bón cao cấp DAP số 2 có công suất 330 nghìn tấn/năm tại Khu công nghiệp Tằng Loỏng (huyện Bảo Thắng, Lào Cai) do Cty CP DAP số 2 – Vinachem (trực thuộc Tập đoàn Hóa chất Việt Nam (Vinachem)) làm chủ đầu tư đã được Thanh tra Bộ Xây dựng chỉ ra. Điều đáng nói ở chỗ sau sai phạm này ngoài Cty CP DAP số 2 – Vinachem thì phía Vinachem cũng được Thanh tra Bộ chỉ đích danh sai phạm. Điều khó hiểu ở chỗ, gây ra hàng loạt sai sót nhưng nhiều cán bộ khác vẫn được cất nhắc lên những vị trí cao hơn.
Tiền tỷ đi đâu?
Theo Kết luận thanh tra số 40/KL-TTr của Thanh tra Bộ Xây dựng, việc điều chỉnh DA đầu tư xây dựng công trình còn sai sót, làm tăng tổng mức đầu tư gần 79,9 tỷ đồng. Công tác đàm phán, ký kết hợp đồng với gói thầu EPC1 còn một số tồn tại dẫn đến giá một số hạng mục công trình và vật tư, thiết bị trong biểu giá hợp đồng cao hơn so với giá dự thầu làm tăng giá trị hợp đồng hơn 145,2 tỷ đồng và hơn 2,5 triệu USD. Công tác quản lý chuyên gia nước ngoài còn nhiều tồn tại. Chủ đầu tư không quản lý chuyên gia nước ngoài theo điều khoản trong hợp đồng thuê tư vấn về thời gian làm việc, khối lượng và tiến độ thực hiện công việc. Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng nhà máy DAP số 2 sử dụng chi phí quản lý DA vượt hơn 25,7 tỷ đồng.
Công tác nghiệm thu, thanh toán vượt hơn 1,2 triệu USD tiền thuế giá trị gia tăng mua hàng nhập khẩu tại gói thầu EPC1; Tính không đúng tỉ trọng thanh toán của các thành phần chi phí: Thiết kế/Kỹ thuật/bản quyền, mua sắm, xây dựng dẫn đến thanh toán vượt gần 47.000 USD. Nghiệm thu, thanh toán thừa khối lượng quét nhựa đường chống thấm, thanh toán sai giá ghi thuộc hạng mục đường sắt làm sai tăng hơn 235 triệu đồng.
Với những sai phạm nêu trên, Thanh tra Bộ Xây dựng yêu cầu Vinachem chỉ đạo, làm rõ trách nhiệm đối với các tổ chức, cá nhân đã để xảy ra những tồn tại, sai sót tại DA thanh tra. Vinachem chỉ đạo Cty CP DAP số 2 khắc phục các tồn tại, nghiêm túc chấp hành các yêu cầu nêu trong kết luận, báo cáo kết quả thanh tra.
Đối với Cty CP DAP số 2, cần chỉ đạo các phòng, đơn vị liên quan kiểm điểm, xác định trách nhiệm đối với tập thể, cá nhân về những tồn tại, sai sót theo nội dung thanh tra, có báo cáo kết quả lên Thanh tra Bộ Xây dựng. Thanh tra Bộ Xây dựng cũng yêu cầu chủ đầu tư DA xây dựng nhà máy sản xuất phân bón cao cấp DAP số 2 điều chỉnh giảm tổng mức đầu tư với giá trị hơn 79,8 tỷ đồng do sai sót khi lập, phê duyệt điều chỉnh DA và các số liệu tài chính khác là gần 26 tỷ đồng cùng hơn 1,3 triệu USD sai sót do nghiệm thu, thanh toán. Giảm trừ khi thanh, quyết toán số tiền hơn 217 triệu đồng và hơn 1,3 triệu USD, thu hồi về tài khoản chủ đầu tư số tiền hơn 25,7 tỷ đồng. Yêu cầu Vinachem là cổ đông chính của Cty CP DAP số 2 làm rõ khoản tăng do đàm phán, ký kết hợp đồng tại gói thầu EPC1 là hơn 145,2 tỷ đồng và hơn 2,5 triệu USD.
Sai phạm không liên quan tới việc thăng tiến?
Kết luận thanh tra số 40/KL-TTr ngày 18-01-2016 của Thanh tra Bộ Xây dựng nêu rõ, sau 60 ngày, kể từ ngày công bố Kết luận thanh tra, Cty CP DAP số 2 – Vinachem và các đơn vị liên quan phải có báo cáo kết quả thực hiện thanh tra gửi về Thanh tra Bộ Xây dựng để tổng hợp báo cáo Bộ trưởng Bộ Xây dựng. Thế nhưng, đến ngày 30-3-2017 (sau hơn 1 năm), Cty CP DAP số 2 – Vinachem mới có báo cáo kết quả thực hiện Kết luận thanh tra do ông Đồng Văn Quyết, TGĐ ký gửi Thanh tra Bộ Xây dựng.
Điều đáng nói ở chỗ, báo cáo nhắc tới những sai phạm do mình gây ra một cách hết sức nhẹ nhàng. Cụ thể, Thanh tra Bộ Xây dựng yêu cầu chủ đầu tư DA xây dựng nhà máy sản xuất phân bón cao cấp DAP số 2 điều chỉnh giảm tổng mức đầu tư với giá trị hơn 79,8 tỷ đồng do sai sót khi lập, phê duyệt điều chỉnh DA và các số liệu tài chính khác là gần 26 tỷ đồng cùng hơn 1,3 triệu USD sai sót do nghiệm thu, thanh toán. Phía Cty CP DAP số 2 – Vinachem đã điều chỉnh lại tổng mức đầu tư DA trong đó giảm với số tiền 144.105.000 đồng.
Với gói thầu số 9, Cty CP DAP số 2 – Vinachem đã tiến hành giảm trừ khi thanh toán, quyết toán với số tiền cũng khiêm tốn là 217.347.000 đồng. Nhưng điều đáng nói ở chỗ, chi phí quản lý DA đã chi vượt xa dự kiến và từ yêu cầu của Thanh tra Bộ, đơn vị này đã phải thu hồi về tài khoản của chủ đầu tư số tiền gần 26 tỷ đồng. Sau này, làm việc với Kiểm toán Nhà nước, số tiền chi vượt cho chi phí quản lý DA cũng lên tới trên 21,1 tỷ đồng.
Đối với số tiền 1,3 triệu USD của gói thầu EPC1, chủ đầu tư đã có văn bản gửi nhà thầu EPC1 thông báo giảm trừ giá trị thanh toán theo kết luận của Thanh tra Bộ.
Về kỷ luật tập thể và cá nhân, tiếp thu chỉ đạo của Thanh tra Bộ, trong tháng 3-2017 phía Cty CP DAP số 2 – Vinachem đã tổ chức cuộc họp rất chi tiết, nêu rõ những sai sót như: “Trưởng Ban quản lý DA, Ban điều hành, HĐQT đã tổ chức họp trong việc để xảy ra tồn tại, sai sót trong công tác lập, phê duyệt DA; lập, phê duyệt TMĐT, điều chỉnh TMĐT; chỉ định thầu gói Bảo hiểm mọi rủi ro về XD và lắp đặt không đúng quy định; không tuân thủ thiết kế cơ sở và HSMT trong đấu thầu; không kiểm soát giá chi tiết khi thương thảo trúng thầu gói EPC1 để xảy ra một số phần việc trong công tác thiết kế, xây lắp, giá một số thiết bị trong hợp đồng cao hơn giá dự thầu ban đầu…”.
Với ngần ấy thiếu sót và sai phạm được liệt kê nhưng rút cuộc việc xử lý của Cty CP DAP số 2 – Vinachem vẫn theo kiểu giơ cao, đánh khẽ ở mức họp kiểm điểm, rút kinh nghiệm. Báo cáo do ông Đồng văn Quyết, TGĐ ký cũng có điều khó nói khi những người bị kiểm điểm giờ còn được cất nhắc lên ngồi ở vị trí cao hơn. Cụ thể, ông Nguyễn Mạnh Hoài, nguyên Chủ tịch HĐTV Cty CP DAP số 2 – Vinachem nay đã được thăng chức lên làm Phó TGĐ Vinachem; ông Hà Thanh Sơn, nguyên thành viên HĐTV được thăng chức lên Trưởng ban Tài chính kế toán Vinachem; ông Nguyễn Tuấn Dũng, nguyên thành viên HĐTV được đề bạt giữ chức Trưởng ban đầu tư Vinachem; ông Nguyễn Quang Lợi, nguyên thành viên HĐTV, nguyên TGĐ Cty CP DAP số 2 – Vinachem đã được thuyên chuyển sang Cty Apatit Việt Nam giữ chức Phó TGĐ; Ông Nguyễn Tiến Cường, cũng được thuyên chuyển và giữ chức Phó TGĐ Cty Apatit Việt Nam.
Ông Đồng Văn Quyết, Thành viên HĐTV, TGĐ liên quan đến nhiều sai phạm chỉ nhận hình hình thức “khiển trách” (thời ký đầu tư ông Quyết chỉ nhận hình thức “Phê bình nghiêm khắc”). Năm 2016, ông Quyết vẫn được Bộ Công thương tặng thưởng Kỷ niệm chương “Vì sự nghiệp phát triển ngành Công Thương Việt Nam”.
Thanh tra Bộ Xây dựng cũng yêu cầu Vinachem là cổ đông chính của Cty CP DAP số 2 làm rõ khoản tăng do đàm phán, ký kết hợp đồng tại gói thầu EPC1 là hơn 145,2 tỷ đồng và hơn 2,5 triệu USD. Được biết, về nội dung này, ngày 28-6-2016 Vinachem đã có văn bản gửi tới Thanh tra Bộ Xây dựng. Chúng tôi sẽ tiếp tục làm rõ báo cáo này của Vinachem.
Theo những gì đã được Thanh tra Bộ Xây dựng nói tới trong kết luận, căn cứ vào báo cáo của chính Cty CP DAP số 2 – Vinachem thì trách nhiệm của các cá nhân, tập thể để xảy ra sai phạm đã rất rõ, đặc biệt phải kể đến các ông Đồng Văn Quyết, Thành viên HĐTV, TGĐ Cty CP DAP số 2 – Vinachem, Nguyễn Mạnh Hoài, Phó TGĐ Vinachem, Hà Thanh Sơn, Trưởng ban Tài chính kế toán Vinachem; Nguyễn Tuấn Dũng, Trưởng Ban Đầu tư Vinachem… và đích danh Vinachem. Nhưng rõ ràng việc xử lý những sai phạm do các cá nhân, tập thể gây ra vẫn không quyết liệt, mang tính nội bộ cho nên mới xảy ra câu chuyện sai thì cứ sai, còn thăng tiến vẫn cứ thăng tiến. Nhưng sai sót, thất thoát nghiêm trọng được xem như trò đùa.
PL&XH tiếp tục làm rõ sự việc và gửi tới bạn đọc những thông tin mới nhất.
Khắc Hạnh / PL&XH
