Thứ Tư, 9 tháng 8, 2017

Dự án lỗ nghìn tỷ tại Tập đoàn Hóa chất: Đề nghị kỷ luật 4 lãnh đạo cao nhất

Dự án lỗ nghìn tỷ tại Tập đoàn Hóa chất: Đề nghị kỷ luật 4 lãnh đạo cao nhất

Dân trí UB Kiểm tra Trung ương nêu rõ dự án nhà máy Đạm Ninh Bình lỗ 2.500 tỷ đồng. 4/5 dự án khác lỗ luỹ kế 4.200 tỷ đồng. Chủ tịch Hội đồng thành viên, Tổng Giám đốc, Chủ tịch Hội đồng quản trị… doanh nghiệp qua các thời kỳ tự thay đổi thiết bị tiêu chuẩn EU, G7 sang thiết bị của Trung Quốc…
 >> Kinh doanh sa sút, các sếp Tập đoàn Hóa chất vẫn “bỏ túi” gần 50 triệu đồng/tháng

Về việc kiểm tra khi có dấu hiệu vi phạm đối với Ban Thường vụ Đảng ủy Tập đoàn Hóa chất Việt Nam và một số cá nhân, UB Kiểm tra Trung ương nhận định, Ban Thường vụ Đảng ủy Tập đoàn nhiệm kỳ 2005-2010 và 2010-2015 thiếu trách nhiệm trong việc lãnh đạo, chỉ đạo, buông lỏng công tác kiểm tra, giám sát tổ chức đảng, đảng viên…
Đạm Ninh Bình là dự án tiêu biểu thua lỗ của Tập đoàn Hoá chất.
Đạm Ninh Bình là dự án tiêu biểu thua lỗ của Tập đoàn Hoá chất.
Hội đồng thành viên, Tổng Giám đốc “biến” thiết bị EU thành Trung Quốc
Ban Thường vụ không xem xét, xử lý trách nhiệm đối với một số cán bộ, lãnh đạo các đơn vị trực thuộc Tập đoàn có vi phạm, khuyết điểm để các đơn vị hoạt động không hiệu quả, thua lỗ nhiều năm. Điều động, luân chuyển, bổ nhiệm một số trường hợp vi phạm các quy định của Đảng và Nhà nước.
Tổ chức đảng này cũng thiếu trách nhiệm lãnh đạo, chỉ đạo, kiểm tra, giám sát trong quản lý, sử dụng, bảo toàn và phát triển vốn, tài sản của Nhà nước, gây hậu quả rất nghiêm trọng. Tập đoàn và một số công ty trực thuộc không bảo toàn được vốn chủ sở hữu.
Hoạt động sản xuất kinh doanh của tập đoàn thua lỗ nghiêm trọng, trong đó nhiều công ty thua lỗ liên tục 2 năm trở lên, điển hình như Công ty Đạm Ninh Bình lỗ 4 năm liền. Một số công ty của Tập đoàn góp vốn thành lập các công ty cổ phần, công ty liên doanh, liên kết không hiệu quả. Vi phạm trong quản lý các khoản nợ phải thu, phải trả và việc trích lập quỹ.
Việc ký hợp đồng hợp tác đầu tư, chuyển nhượng quyền sử dụng đất, quản lý và sử dụng đất tại doanh nghiệp lãng phí, kém hiệu quả.
Ban Thường vụ Đảng uỷ tập đoàn cũng thiếu trách nhiệm trong lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức thực hiện các dự án đầu tư.
Đối với dự án Nhà máy Đạm Ninh Bình, mặc dù đã được các bộ, ngành, cơ quan chuyên môn cảnh báo, dự án hiệu quả thấp, tiềm ẩn nhiều rủi ro, song Hội đồng Thành viên và Tổng Giám đốc Tập đoàn vẫn trình cấp có thẩm quyền quyết định triển khai, dẫn đến Nhà máy liên tục thua lỗ với số tiền trên 2.500 tỷ đồng.
Nhiều dự án Tập đoàn đầu tư cũng không hiệu quả, trong đó có 4/5 dự án lỗ lũy kế trên 4.200 tỷ đồng.
Với Hội đồng Thành viên và Tổng Giám đốc Tập đoàn, UB Kiểm tra Trung ương kết luận, các lãnh đạo thiếu kiểm tra, giám sát để Ban quản lý dự án Đạm Ninh Bình thay đổi thiết bị xuất xứ từ các nước EU, G7 sang thiết bị của Trung Quốc không đúng với hợp đồng.
Hội đồng Thành viên, Tổng Giám đốc cũng có nhiều vi phạm trong ký hợp đồng, nghiệm thu, thanh quyết toán với nhà thầu, chậm quyết toán hoàn thành dự án. Một số dự án sai phạm từ khâu lập dự án, thẩm định, phê duyệt, ký kết hợp đồng, nghiệm thu, thanh toán và thực hiện nghĩa vụ ngân sách nhà nước, làm tăng tổng mức đầu tư; có dự án phải tạm dừng thanh toán cho nhà thầu do không có kinh phí.
4 lãnh đạo vi phạm nghiêm trọng, đến mức phải kỷ luật
Kỳ họp thứ 16, UB Kiểm tra Trung ương đã kết luận về những sai phạm tại tập đoàn Hoá chất Việt Nam.
Kỳ họp thứ 16, UB Kiểm tra Trung ương đã kết luận về những sai phạm tại tập đoàn Hoá chất Việt Nam.
Cụ thể, về trách nhiệm cá nhân, UB Kiểm tra Trung ương nhận định, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Hội đồng thành viên Tập đoàn Nguyễn Anh Dũng phải chịu trách nhiệm chính về những vi phạm, khuyết điểm của Ban Thường vụ Đảng ủy Tập đoàn nhiệm kỳ 2010-2015.
Với trách nhiệm người đứng đầu, Chủ tịch Nguyễn Danh Dũng đã thiếu trách nhiệm, buông lỏng quản lý, thiếu kiểm tra, giám sát để xảy ra những vi phạm, khuyết điểm trong công tác cán bộ; trong quản lý vốn, tài sản, đất đai và đầu tư của Tập đoàn, gây hậu quả rất nghiêm trọng; để Tập đoàn và một số công ty không bảo toàn được vốn Nhà nước giao.
Bí thư Đảng uỷ tập đoàn cũng thiếu kiểm tra, giám sát để xảy ra vi phạm nghiêm trọng trong quá trình thực hiện Dự án DAP số 2 Lào Cai. Chịu trách nhiệm chính về những vi phạm trong việc triển khai dự án đạm Hà Bắc.
Với nguyên Bí thư Đảng ủy Cơ quan, nguyên Chủ tịch Hội đồng Quản trị TCTy Đỗ Quang Chiêu, UB Kiểm tra Trung ương phải chịu trách nhiệm chính về những vi phạm, khuyết điểm trong chỉ đạo thực hiện dự án Đạm Ninh Bình ở giai đoạn đầu.
Ông Chiêu đã thiếu trách nhiệm khi trình cấp có thẩm quyền Báo cáo tiền khả thi và Báo cáo nghiên cứu khả thi Dự án, trong khi Quy hoạch phát triển ngành công nghiệp hóa chất Việt Nam chưa được phê duyệt.
Mặc dù đã được các bộ, ngành, cơ quan chuyên môn cảnh báo Dự án hiệu quả thấp, tiềm ẩn nhiều rủi ro, song ông Chiêu vẫn trình cấp có thẩm quyền cho phép đầu tư. Đến nay, Dự án hoạt động không hiệu quả, thua lỗ rất nghiêm trọng, mất hoàn toàn vốn chủ sở hữu của Nhà nước.
Nguyên Bí thư Đảng ủy, nguyên Chủ tịch Hội đồng quản trị Tổng Công ty, nguyên Chủ tịch Hội đồng Thành viên Tập đoàn Nguyễn Quốc Tuấn cũng chịu trách nhiệm chung về những vi phạm, khuyết điểm của Ban Thường vụ Đảng ủy Tập đoàn.
Với cương vị người đứng đầu, ông Tuấn đã thiếu trách nhiệm, buông lỏng quản lý, để xảy ra những vi phạm, khuyết điểm trong công tác quản lý vốn, tài sản, đất đai, đầu tư. Chịu trách nhiệm khi ký các quyết định phê duyệt Báo cáo nghiên cứu khả thi điều chỉnh dự án Nhà máy đạm Ninh Bình, điều chỉnh thời gian thực hiện Dự án trái với ý kiến chỉ đạo Thủ tướng Chính phủ.
Ông Tuấn cũng có trách nhiệm khi thiếu kiểm tra, giám sát để xảy ra những vi phạm, khuyết điểm trong quá trình thực hiện Dự án Đạm Hà Bắc, Dự án DAP số 2 Lào Cai.
Ngoài ra, ông này phải chịu trách nhiệm chính trong việc ban hành nghị quyết của Hội đồng quản trị về thực hiện Dự án đầu tư xây dựng Tổ hợp Trung tâm thương mại, văn phòng, căn hộ cao cấp tại số 233B, Nguyễn Trãi, Hà Nội trái quy định.
Nguyên Phó Bí thư Đảng ủy Cơ quan; nguyên Ủy viên Hội đồng quản trị, Tổng Giám đốc Tổng công ty; nguyên Thành viên Hội đồng thành viên, Tổng Giám đốc Tập đoàn Đỗ Duy Phi thiếu trách nhiệm, buông lỏng quản lý, để xảy ra những vi phạm, khuyết điểm trong quản lý vốn, tài sản, đất đai, đầu tư của Tập đoàn.
Ông Phi chịu trách nhiệm về những vi phạm, khuyết điểm trong việc quyết định và triển khai Dự án đạm Ninh Bình, Dự án đạm Hà Bắc và Dự án DAP số 2 Lào Cai; chịu trách nhiệm trong việc ban hành văn bản về Dự án đầu tư xây dựng Tổ hợp Trung tâm thương mại, văn phòng, căn hộ cao cấp tại số 233B, Nguyễn Trãi, Hà Nội trái quy định
Phó Bí thư Đảng ủy, Tổng Giám đốc Tập đoàn Nguyễn Gia Tường chịu trách nhiệm chung về những vi phạm, khuyết điểm của Ban Thường vụ Đảng ủy Tập đoàn; chịu trách nhiệm cùng với tập thể Hội đồng quản trị, Hội đồng thành viên Tập đoàn về những vi phạm, khuyết điểm trong công tác cán bộ; trong việc ban hành các nghị quyết, quyết định các dự án và quản lý đất đai; buông lỏng quản lý, thiếu kiểm tra, giám sát để xảy ra những vi phạm, khuyết điểm trong quản lý vốn, tài sản, đất đai và đầu tư của Tập đoàn.
Nguyên Phó Bí thư Đảng uỷ, nguyên Thành viên Hội đồng thành viên, nguyên Tổng Giám đốc Tập đoàn; nguyên Uỷ viên Hội đồng quản trị Tổng Công ty Nguyễn Đình Khang chịu trách nhiệm chung về những vi phạm, khuyết điểm của Ban Thường vụ Đảng ủy Tập đoàn trong quản lý vốn, tài sản, đất đai, đầu tư của Tập đoàn.
Kết luận chung, UB Kiểm tra Trung ương đánh giá, những vi phạm, khuyết điểm của Ban Thường vụ Đảng uỷ các nhiệm kỳ 2005-2010, 2010-2015 và các ông Nguyễn Anh Dũng, Đỗ Quang Chiêu, Nguyễn Quốc Tuấn, Đỗ Duy Phi là rất nghiêm trọng, đến mức phải thi hành kỷ luật.
Khuyết điểm, vi phạm của ông Nguyễn Gia Tường và ông Nguyễn Đình Khang chưa đến mức phải xem xét, thi hành kỷ luật. UB Kiểm tra Trung ương yêu cầu hai ông phải kiểm điểm nghiêm túc, rút kinh nghiệm sâu sắc.
P. Thảo

Nguyên lãnh đạo Vinachem nói gì về kết luận của Ủy ban Kiểm tra Trung ương?

Nguyên lãnh đạo Vinachem nói gì về kết luận của Ủy ban Kiểm tra Trung ương?

Chuyện kinh doanh thua lỗ của doanh nghiệp có nhiều nguyên nhân khách quan và chủ quan.
 >> Dự án lỗ nghìn tỷ tại Tập đoàn Hóa chất: Đề nghị kỷ luật 4 lãnh đạo cao nhất
 >> Thua lỗ, Vinachem cuống cuồng xin khoanh nợ vay 250 triệu USD từ Trung Quốc
 >> Cận cảnh những nhà máy phân bón thua lỗ nghìn tỷ đồng của Vinachem

Ngay sau khi Ủy ban Kiểm tra Trung ương (UBKT) công bố kết luận về các sai phạm tại Tập đoàn Hóa chất (Vinachem), PV Pháp Luật TPHCM đã ghi nhận các ý kiến của người trong cuộc về vấn đề này. Chúng tôi xin trích nguyên văn.
Ông Nguyễn Quốc Tuấn, nguyên Chủ tịch HĐTV Vinachem: Tôi đã nghỉ hưu 7 năm không còn nhớ nữa! Chuyện kinh doanh thua lỗ của doanh nghiệp có nhiều nguyên nhân khách quan và chủ quan, ví dụ như công tác quản trị, tỉ giá, nguyên liệu đầu vào, tình hình kinh tế trong nước, thế giới,... Việc triển khai dự án được Chính phủ thời kỳ đó chấp thuận và chúng tôi có báo cáo đầy đủ theo Nghị quyết HĐQT. Trong quá trình dự án đang triển khai thì tôi nghỉ hưu, các giai đoạn sau đó những thành viên kế tiếp chịu trách nhiệm.
Về dự án đạm Ninh Bình, theo chỉ đạo, dự án triển khai trong vòng 36 tháng (tạm tính), sau đó điều chỉnh lên 40 tháng vì thời gian tạm tính là thời điểm chưa thống nhất với nhà bản quyền. Khi lãnh đạo cấp trên đồng ý cho đàm phán trực tiếp với các nhà bản quyền thì điều chỉnh lên 40 tháng và tất cả nội dung trên chúng tôi đều báo cáo với họ. Làm sao chúng tôi làm mà không báo cáo với cấp trên được. Dự án chậm ngày nào thì chịu xử phạt ngày đó, nên chẳng ai muốn chậm dự án...
Là Đảng viên, tôi tuân thủ các mức kỷ luật mà tổ chức Đảng đưa ra, với trách nhiệm là người đứng đầu tập đoàn, tôi phải chịu trách nhiệm.
Một nguyên Tổng Giám đốc Vinachem (Xin giấu tên):
Tôi đã giải thích với cơ quan kiểm tra. Trong tập đoàn ai cũng biết tính tôi làm việc vô tư trong sáng và không vụ lợi cá nhân và làm thất thoát vốn Nhà nước. Thời điểm đó, các yếu tố kinh tế tác động nhiều đến tình hình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp như giá dầu giảm, giá phân bón giảm, giá than tăng... Chuyện lỗ, lãi có nhiều nguyên nhân khách quan và chủ quan. Thời điểm đó thua lỗ là điều không may.

Trụ sở Vinachem. Ảnh: TP
Trụ sở Vinachem. Ảnh: TP
Như đã thông tin, chiều 31/7, UBKT đã công bố các vi phạm tại Vinachem. Theo đó, Ban Thường vụ Đảng ủy Vinachem nhiệm kỳ 2005-2010 và 2010-2015 thiếu trách nhiệm trong việc lãnh đạo, chỉ đạo, buông lỏng công tác kiểm tra, giám sát tổ chức đảng, đảng viên; không xem xét, xử lý trách nhiệm đối với một số cán bộ, lãnh đạo các đơn vị trực thuộc Tập đoàn có vi phạm, khuyết điểm để các đơn vị hoạt động không hiệu quả, thua lỗ nhiều năm. Điều động, luân chuyển, bổ nhiệm một số trường hợp vi phạm các quy định của Đảng và Nhà nước.
Thiếu trách nhiệm lãnh đạo, chỉ đạo, kiểm tra, giám sát trong quản lý, sử dụng, bảo toàn và phát triển vốn, tài sản của Nhà nước, gây hậu quả rất nghiêm trọng. Thiếu trách nhiệm trong lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức thực hiện các dự án đầu tư. Đối với dự án Nhà máy Đạm Ninh Bình, mặc dù đã được các bộ, ngành, cơ quan chuyên môn cảnh báo Dự án hiệu quả thấp, tiềm ẩn nhiều rủi ro, song HĐTV và Tổng Giám đốc Tập đoàn vẫn trình cấp có thẩm quyền quyết định triển khai, dẫn đến Nhà máy liên tục thua lỗ với số tiền trên 2.500 tỉ đồng. Nhiều dự án Tập đoàn đầu tư không hiệu quả, trong đó có 4/5 dự án lỗ lũy kế trên 4.200 tỉ đồng.
HĐTV và Tổng Giám đốc Tập đoàn thiếu kiểm tra, giám sát để Ban quản lý dự án Đạm Ninh Bình thay đổi thiết bị xuất xứ từ các nước EU, G7 sang thiết bị của Trung Quốc không đúng với hợp đồng;....
Cùng với đó, UBKT cũng đãchỉ ra các khuyết điểm của các cá nhân liên quan là lãnh đạo, nguyên lãnh đạo cấp cao của Vinachem. Đó là ông Nguyễn Anh Dũng, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐTV Vinachem. Ông Dũng thiếu trách nhiệm, buông lỏng quản lý, thiếu kiểm tra, giám sát để xảy ra những vi phạm, khuyết điểm trong công tác cán bộ; trong quản lý vốn, tài sản, đất đai và đầu tư của Tập đoàn, gây hậu quả rất nghiêm trọng; để Tập đoàn và một số công ty không bảo toàn được vốn Nhà nước giao.
Thiếu kiểm tra, giám sát để xảy ra vi phạm nghiêm trọng trong quá trình thực hiện Dự án DAP số 2 Lào Cai. Chịu trách nhiệm chính về những vi phạm trong việc triển khai dự án đạm Hà Bắc.
Ông Nguyễn Gia Tường, Phó Bí thư Đảng ủy, Tổng Giám đốc Vinachem chịu trách nhiệm chung về những vi phạm, khuyết điểm của Ban Thường vụ Đảng ủy Tập đoàn. Chịu trách nhiệm cùng với tập thể HĐQT, HĐTV Tập đoàn về những vi phạm, khuyết điểm trong công tác cán bộ; trong việc ban hành các nghị quyết, quyết định các dự án và quản lý đất đai; buông lỏng quản lý, thiếu kiểm tra, giám sát để xảy ra những vi phạm, khuyết điểm trong quản lý vốn, tài sản, đất đai và đầu tư của Tập đoàn.
Bên cạnh đó, các nguyên lãnh đạo cũng bị nêu tên gồm: Ông Đỗ Quang Chiêu, nguyên Chủ tịch HĐQT Tổng Công ty Hóa chất Việt Nam (tiền thân của Vinachem); ông Nguyễn Quốc Tuấn, nguyên Bí thư Đảng ủy, nguyên Chủ tịch HĐQT Tổng Công ty, nguyên Chủ tịch HĐTV Vinachem; ông Đỗ Duy Phi, nguyên Phó Bí thư Đảng ủy, nguyên Tổng Giám đốc; Ông Nguyễn Đình Khang, nguyên Phó Bí thư Đảng uỷ, nguyên Tổng Giám đốc.
Các vị này chịu trách nhiệm chính về những vi phạm, khuyết điểm trong chỉ đạo thực hiện dự án Đạm Ninh Bình ở giai đoạn đầu. Thiếu trách nhiệm, buông lỏng quản lý, để xảy ra những vi phạm, khuyết điểm trong công tác quản lý vốn, tài sản, đất đai, đầu tư. Chịu trách nhiệm khi ký các quyết định phê duyệt Báo cáo nghiên cứu khả thi điều chỉnh dự án Nhà máy đạm Ninh Bình, điều chỉnh thời gian thực hiện Dự án trái với ý kiến chỉ đạo Thủ tướng Chính phủ. Thiếu kiểm tra, giám sát để xảy ra những vi phạm, khuyết điểm trong quá trình thực hiện Dự án Đạm Hà Bắc, Dự án DAP số 2 Lào Cai.
Theo UBKT, những vi phạm, khuyết điểm của ông Nguyễn Anh Dũng, Đỗ Quang Chiêu, Nguyễn Quốc Tuấn, Đỗ Duy Phi là rất nghiêm trọng, đến mức phải thi hành kỷ luật. Khuyết điểm, vi phạm của các ông Nguyễn Gia Tường, Nguyễn Đình Khang chưa đến mức phải xem xét, thi hành kỷ luật, UBKT yêu cầu hai vị này kiểm điểm nghiêm túc, rút kinh nghiệm sâu sắc.
Theo Trà Phương
Pháp luật TPHCM

NHỮNG ĐIỀU SỈ NHỤC VÀ CĂM GIẬN

Do bài với link đã đăng có bạn không mở được, tôi post lại cả bài:
NHỮNG ĐIỀU SỈ NHỤC VÀ CĂM GIẬN
THỨ TƯ, 9 THÁNG 8, 2017
(Cho một ngày được sống yêu thương và thức tỉnh)
THƠ LƯU QUANG VŨ
Một đất nước luôn có kẻ dẫn đường
Cho người ngoài kéo đến xâm lăng
Cho những cuộc chiến tranh
Đẩy con em ra trận
Những điều sỉ nhục và căm giận
Một xứ sở
Nhà tù lớn hơn trường học
Một dân tộc có nhiều gái điếm nhất thế giới
Có những cái đinh để đóng vào ngón tay
Có những người Việt Nam
Biết mổ bụng ăn gan người Việt
Một đất nước
Đến bây giờ vẫn đói
Không có nhà để ở
Không đủ áo để mặc
Ốm không có thuốc
Vẫn còn những người run rẩy xin ăn
Nỗi sỉ nhục buốt lòng
Khi thấy mẹ ta bảy mươi tuổi lưng còng
Phải làm việc mệt nhoài dưới nắng
Khi thấy lũ em ngày càng hư hỏng
Khi người mình yêu
Nói vào mặt mình những lời ti tiện
Khi bao điều tưởng thiêng liêng trong sạch
Bỗng trở nên ngu xuẩn đê hèn
Khinh mọi người và tự khinh mình
Như chính tay ta đã gây ra mọi việc
Và tất cả không cách nào cứu vãn
Nỗi sỉ nhục ngập tràn trái đất
Khi lẽ phải luôn thuộc về kẻ mạnh
Những nền văn minh chạy theo dục vọng
Những guồng máy xấu xa chà đạp con người
Đi suốt một ngày
Giữa rác rưởi và chết chóc
Luôn thấy bị ném bùn lên mặt
Nói làm sao được nữa những lời yêu
Nghĩ về cha, con sẽ chẳng tự hào
Nỗi tủi nhục làm cha nghẹn thở
Nỗi tức giận làm mặt cha méo mó
Trong hận thù không thể có niềm vui
Nhưng không thể sống yên, không thể được nữa rồi
Nỗi tủi nhục đen sì mỗi cành cây
Nỗi tủi nhục của đứa trẻ chạy trốn
Nỗi tủi nhục trên mỗi bậc thang lười biếng
Trong cốc nước đưa lên môi lạnh ngắt
Trên mỗi dòng tin mỗi ống quần là phẳng
Mỗi chiếc hôn ướt át thì thầm
Mỗi nấm mồ bị vùi dập lãng quên
Trên bàn tay đưa ra trên mỗi bức tường
Nỗi tủi nhục tội lỗi nỗi tủi nhục kinh hoàng
Trên vệt máu bầm đen trên nụ cười thỏa mãn
Cha chẳng có gì để lại cho con
Ngoài một cửa sổ trống trơn
Ngoài một tấm lòng tủi nhục và căm giận
Ngoài kỷ niệm về những năm tàn khốc
Cho một ngày con được sống thương yêu
(Di cảo Lưu Quang Vũ, 1972-1975)

BA BÀI THƠ CỦA LƯU QUANG VŨ CHO TỐ UYÊN

Tháng 8/1998 Lưu Quang Vũ và Xuân Quỳnh ra đi cùng con trai của hai người trên 1 chuyến xe định mệnh. Đã 29 năm trôi qua, tưởng nhớ nhà thơ, nhà viết kịch tài ba, xin giới thiệu 3 bài thơ kỷ niệm cuộc tình của Vũ với Tố Uyên ở 3 thời điểm: khi yêu, sau khi cưới - sắp có con và lúc chia tay.
---------------------------------------------------------------------------------------------
Bản kiểm điểm kỳ lạ của Lưu Quang Vũ

21:31 10/12/2011 - Nhà văn Dương Duy Ngữ

ANTĐ - Tôi thật khiếm khuyết nếu không viết về Lưu Quang Vũ. Từ mùa hè năm 1966, tài thơ của Lưu Quang Vũ đã được phát hiện qua bài thơ “Gửi tới các anh”, Vũ gửi đăng báo Phòng không -Không quân.

Quãng sang thu năm 1968, Lưu Quang Vũ có vở chèo “Mối tình đường băng” được giải nhất trong Hội diễn văn nghệ Quân chủng. Mãi tới lúc ấy, Quân chủng mới “mượn” được Vũ về để sửa chữa nâng cấp vở chèo chuẩn bị cho hội diễn văn nghệ toàn quân. Nhưng đại đội vệ sinh sân đường vẫn sợ mất Vũ, họ không cho Vũ vì sợ phong trào ở đơn vị sẽ xẹp xuống mang theo phiếu quân trang, giấy sinh hoạt Đoàn. Đành chịu vậy! Năm ấy thơ Vũ được bạn đọc đón nhận và đã lọt vào cặp mắt xanh của tác giả Thi nhân Việt Nam - Hoài Thanh. Ông trân trọng giới thiệu thơ Vũ cả một trang báo Văn nghệ do ông làm Tổng biên tập.

Một hôm Vũ đi chơi với người yêu – Tố Uyên – người đóng vai bé Nga trong bộ phim Chim vành khuyên. Quá giờ quy định không thấy Vũ về. Anh em trong Phòng Tuyên huấn lo nháo nhác. Ai cũng sợ nhà thơ va phải xe cộ. Chứ lính chiến là không ai dám bỏ doanh trại qua đêm. Nhưng Vũ chẳng bị tai nạn gì cả, chỉ vì mải đi chơi với người yêu thôi. Do đó Vũ phải làm kiểm điểm. Chừng vài giờ sau, Vũ nộp bản kiểm điểm cho đồng chí Trưởng Phòng Tuyên huấn. Vừa thoáng nhìn thấy chữ Em và dòng đề tặng T.U ông đã tức điên lên. Ông quát:
- Bản kiểm điểm của cậu thế này à ?
Nhưng lúc đó Lưu Quang Vũ đã nhanh chóng ra khỏi phòng rồi. Còn lại một mình, ông tĩnh tâm đọc hết bài thơ và cứ tủm tỉm cười trước một tài năng đã có kiểu nhận lỗi rất đặc biệt này.

Trong một buổi sinh hoạt phòng, ông đã đọc bản kiểm điểm đó cho mọi người nghe. Cái lỗi bỏ đơn vị đi “ngủ” ngoài doanh trại của Lưu Quang Vũ đã được ông xí xóa.
Nhân kỷ niệm 50 năm ngày sinh (1948-1998) và 10 năm ngày mất (1988-1998) của Lưu Quang Vũ, Nhà xuất bản Quân đội nhân dân có ý định xuất bản tập thơ “Gửi tới các anh” của Lưu Quang Vũ. Việc đầu tiên là tôi nhớ tới bản kiểm điểm có một không hai nọ và một số bài thơ khác của Lưu Quang Vũ chưa được ấn hành. Tôi đi hỏi các bạn bè một thuở xem có ai còn nhớ bản kiểm điểm đó không. Tiếc thay ai cũng chỉ nhớ bập bõm được dăm ba câu. Ngay cả cô em gái rượu Lưu Khánh Thơ của Vũ cũng bảo em chỉ nhớ láng máng đôi ba câu thôi. Rồi chẳng biết có phải Lưu Quang Vũ linh thiêng xui khiến không, tôi lại nhớ tới Lương Thế Tuân, một người rất mê thơ Vũ. Bây giờ Lương Thế Tuân là đại tá, Phó Hệ trưởng Hệ Quốc phòng, Học viện Quốc phòng. Thế là tôi tìm số máy điện thoại quân sự rồi lần đến chỗ anh. Rất may Tuân còn nhớ như in. Anh chép “bản kiểm điểm” của Vũ cho tôi sau đó còn bắt tôi đọc đối chiếu với bản trong sổ tay do Lưu Quang Vũ chép tặng Tuân. Nhân đây tôi xin giới thiệu với bạn đọc và bè bạn của Vũ bản kiểm điểm kỳ lạ đó.

1. Em*!
Tặng T.U

Em thay đổi đời anh
Như màu trời đổi thay sắc nước
Như gió bấc, gió nồm đổi mùa nóng, lạnh
Như phù sa đằm thắm tạo đồng bằng
Anh vào trong vòng tay em
Như tàu vào bến cảng.
Biết em là nước mặn của quê hương.
Có gì đâu. Chuyện đơn giản dễ dàng
Mà đến nay anh vẫn chưa hiểu được.
Giữa rối ren, em là trời trong biếc
Ý nghĩ của anh, thành vầng trán của em.
Mỗi ngôi nhà, ngọn gió, mỗi ban đêm,
Mỗi tiếng hát đều vọng từ em tới.
Anh đọc bao sách dày về tình ái,
Bao vần thơ anh viết chót đau buồn.
Cữ nghĩ rằng những thiếu nữ như em
Chỉ có trong những giấc mơ huyễn hoặc,
Trên đời này niềm vui không có thật
Và tình yêu chỉ trong truyện mà thôi…
Anh hay đâu, anh đã lầm rồi,
Em vụt đến trong lòng anh chói lọi,
Với tình yêu là ngọn gió màu xanh,
Người đầu tiên hiểu đôi mắt của anh,
Người duy nhất hiểu điều anh chẳng nói
Hiểu nỗi anh lo, cả những điều tội lỗi
Vẫn bao dung như biển lớn yên lành.
Không có em, anh cũng chẳng là anh.
Cảm ơn bàn tay chỉ sắc màu hạnh phúc.
Em là rễ nối liền anh với đất
Lại là chồi mở búp đón sương mai.
Lạ lùng như giấc mơ, mà chẳng phải giấc mơ.
Em rất thật như là da thịt
Gần gụi lắm, như cơm ăn áo mặc
Lại lung linh như một ánh trăng ngà
Hơi thở êm đềm đôi mắt mở to
Ngày hạnh phúc có nụ cười mỏi mệt.
Là dịu dàng, em cũng là mãnh liệt.
Như thủy triều sóng mạnh vỗ vào đêm.
Ôi đêm nay anh biết nói gì thêm
Em đã là tất cả:
Sao của hoàng hôn,
Mầm thơm của mạ.
Niềm tin cần cho những năm gian khổ
Và tình yêu nuôi sống những con người.

*bài thơ khi yêu--------------------------------------------------
================================================

2. Gửi em và con**

Lưu Quang Vũ

Lần đầu tiên nghe con trở đạp
Em quặn lòng nhưng náo nức yêu thương
Tháng thứ tám mang thai, em mệt
Da xanh gầy đôi mắt cũng to hơn.

Từ nay trong em có hai trái tim
Tim của mẹ đập dồn mong đợi
Trái tim con mong manh êm ái
Anh đếm thầm trong mỗi đêm sâu.

Ơi người thương sắp tới ngày làm mẹ
Anh nhìn em như mới gặp lần đầu
Dẫu yêu nhiều chưa hiểu hết em đâu
Trong đáy mắt có gì như ánh lửa.

Em nhẹ bước đi nâng niu gìn giữ
Cắt áo mềm may mũ bé cho con
Anh quên đi bao nỗi lo buồn
Nghe con khoẻ ngày thêm đạp mạnh.

Anh mong đợi ngày cha con gặp mặt
Con thân yêu người bạn nhỏ của cha
Mẹ là cây con là trái là hoa
Trong gian khổ con là mầm xanh biếc.

Buổi ra đời thấy trời cao có ngợp
Con hãy nhìn vào mắt mẹ con ơi
Đời chông gai vẫn mong con ra đời
Bài thơ đẹp cha dành cho buổi ấy.

Mẹ bấm ngón tay mong con lắm đấy
Cha chờ con càng yêu mẹ của con
Thay đổi đời cha sinh nở đời con
Mẹ là bến của mênh mông biển thắm
Mẹ là mái che đời cha mưa nắng
Con là cánh buồm cha gửi đến mai sau.

(1970)

Nguồn: Lưu Quang Vũ, thơ tình, NXB Văn học, 2002
**bài thơ sau khi cưới, sắp có con---------------------------------------

==============================================

3. Từ biệt***
-------------------------------------------------------------------------
Lưu Quang Vũ » Bầy ong trong đêm sâu (1993)
-------------------------------------------------------------------------
Thôi nhé, em đi
Như một cánh chim bay mất
Phòng anh chẳng có gì ăn được
Chim bay về những mái nhà vui.

Nghĩa gì đâu kỷ niệm tháng năm dài
Lời thương mến nhớ lại thành chua chát
Lòng ta cạn hay tại đời quá hẹp
Nghĩ cho cùng, nào dám trách chi em.

Những ngày qua không thể dễ nguôi quên
Em lạc đến đời anh tia nắng rọi
Anh thuở ấy lòng thơm trang giấy mới
Mối tình đầu tóc dại tuổi mười lăm.

Anh làm sao quên được những con đường
Lá vàng rơi trên cỏ
Nhớ vai em chập chờn hoa gạo đỏ
Nhớ vầng trăng xẻ nửa lúc xa xôi
Nhớ lời yêu trong những lá thư dài
Sao em muốn anh quên nhanh chóng thế
Anh cũng lạ cho mình xe cát bể
Chắp đời em vào với cánh buồm anh
Anh giặt áo cho em, anh dọn bếp sửa buồng
Lúc em vắng anh thường ngồi tựa cửa
Anh cứ nghĩ thương nhau là tất cả
Nhưng em cười khi anh chẳng thể vui
Hai ta không đi một ngả đường dài
Không chung khổ đau không cùng nhịp thở
Những gì em cần, anh chẳng có
Em không màng những ngọn gió anh trao
Chiếc cốc tan, không thể khác đâu em
Anh nào muốn nói những lời độc ác
Như dao cắt lòng anh như giấy nát
Phố ngoài kia ngột ngạt những toa tàu
Tiếng bán mua tiếng cãi chửi ồn ào
Những nhà cửa nhỏ nhoi những mặt người bụi bẩn
Cuộc sống này chẳng có gì đáng trọng
Khiến người ta không thể tốt cùng nhau

Cánh chim vàng lạc đến đỉnh rừng hoang
Nay trở lại với cỏ mềm quả ngọt
Hãy ra đi sung sướng
"Thật ra mà nói, chẳng có gì để nói"
Giã từ.

1972

Nguồn: Lưu Quang Vũ, thơ tình, NXB Văn học, 2002
***bài thơ khi chia tay----------------------------------------